การศึกษาคุณภาพทางเท้าและสภาพแวดล้อมการเดินเท้าบริเวณท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง กรุงเทพมหานคร

Main Article Content

สุภาพร มานะจิตประเสริฐ
อรสา รัตนสินชัยบุญ
อรุณรัตน์ รอดอาตม์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพทางเท้าและสภาพแวดล้อมการเดินเท้าบริเวณท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง กรุงเทพมหานคร โดยประเมินด้านความปลอดภัย ความต่อเนื่องของเส้นทาง สิ่งอำนวยความสะดวก และสิ่งกีดขวาง พร้อมเปรียบเทียบคุณภาพทางเท้าในพื้นที่ศึกษา การวิจัยใช้วิธีสำรวจภาคสนามใน 7 บริเวณศึกษา ซึ่งครอบคลุมเส้นทางเดินเท้าระยะทางประมาณ 6 กิโลเมตร โดยดำเนินการสำรวจในช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2568 เก็บข้อมูลลักษณะทางกายภาพของทางเท้า ได้แก่ ความกว้าง สภาพพื้นผิว ความต่างระดับ ความลาดเอียง แสงสว่าง สิ่งอำนวยความสะดวก และสิ่งกีดขวาง แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์เปรียบเทียบคุณภาพทางเท้าในแต่ละบริเวณศึกษา ผลการศึกษาพบว่า คุณภาพทางเท้าและสภาพแวดล้อมการเดินเท้าในแต่ละบริเวณมีความแตกต่างกัน โดยความกว้างของทางเท้าอยู่ระหว่าง 0.81–2.49 เมตร และมีเพียง 2 บริเวณที่มีความกว้างเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานของกรุงเทพมหานครที่กำหนดไว้ไม่น้อยกว่า 1.50 เมตร ข้อจำกัดที่พบส่วนใหญ่ ได้แก่ ความกว้างของทางเท้าไม่เพียงพอ ความไม่ต่อเนื่องของแนวทางเดิน การขาดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการ และการมีสิ่งกีดขวาง เช่น เสาไฟฟ้า ป้ายจราจร ต้นไม้ และสายไฟ ซึ่งส่งผลต่อความสะดวกและความปลอดภัยของผู้เดินเท้า ผลการศึกษาสามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการปรับปรุงทางเท้า โดยให้ความสำคัญกับการเพิ่มความต่อเนื่องของแนวทางเดิน การลดสิ่งกีดขวาง และการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกให้รองรับผู้ใช้งานทุกกลุ่ม เพื่อส่งเสริมการเดินเท้าและการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะอย่างปลอดภัย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มานะจิตประเสริฐ ส., รัตนสินชัยบุญ อ., & รอดอาตม์ อ. (2026). การศึกษาคุณภาพทางเท้าและสภาพแวดล้อมการเดินเท้าบริเวณท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง กรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ, 3(2), 41–50. สืบค้น จาก https://li04.tci-thaijo.org/index.php/stjrmutk/article/view/11798
ประเภทบทความ
Research Article

เอกสารอ้างอิง

ณิชนันทน์ บุญอ่อน และวงศ์พันธ์ ลิมปเสนีย์, “การพัฒนาทางเท้าเพื่อกรุงเทพมหานครเมืองสะดวก: กรณีศึกษาทางเท้าตามแนวเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีเขียวอ่อน (สายสีลม),” วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง, ปีที่ 64, ฉบับที่ 3, หน้า 213-222, 2563.

อภิรักษ์ ปาดล และพีระพล เอี่ยมตระกูล, “การวิเคราะห์ความสามารถในการเดินเท้าตามแนวคิดการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน,” วารสารวิชาการด้านสถาปัตยกรรมศาสตร์, ปีที่ 19, ฉบับที่ 2, หน้า 19-33, 2565.

กรุงเทพมหานคร. “กรุงเทพฯ เดินได้ เดินดี: พัฒนาทางเดินเท้าคุณภาพ, “ [ออนไลน์]. https://greener. bangkok.go.th/pavement-bang kok/. (เข้าถึงเมื่อ: 25 มกราคม 2569).

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน. “ข้อเสนอแนะการแก้ไขปัญหาทางเท้าสาธารณะในกรุงเทพมหานคร,” [ออนไลน์]. https://ombstudies.ombudsman. go.th/ewt_news.php?nid=2831. (เข้าถึงเมื่อ: 25 มกราคม 2569).

ThaiPublica. “กทม. ปรับปรุงทางเท้าทั่วกรุงฯ ‘เดินได้ เดินดี น่าเดิน’ ทะลุเป้ากว่า 1,100 กม.,” [ออนไลน์]. https://thaipublica.org/2025/08/bkk-improved-sidewalks-pedestrian-friendly/. (เข้าถึงเมื่อ: 28 มกราคม 2569).

ปุณณวิช นาแสงวาณิช, คฑาวุธ พรมรินทร์ และพงษ์สันธ์ บัณฑิตสกุลชัย, “อิทธิพลของคุณภาพทางเท้าต่อการเลือกเดินเท้าเพื่อเชื่อมต่อระบบขนส่งมวลชนทางราง,” โครงงานวิศวกรรมโยธา (บทความวิจัย), ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2567.

พิชชาภา เมฆมานะ, “การศึกษาสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการเดินเท้ารอบสถานีรถไฟฟ้า: กรณีศึกษาสถานีปุณณวิถีและสถานีสุทธิสาร,” วิทยานิพนธ์ ภ.สถ.ม. (ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร์), มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม, 2566.

สุรวุฒิ วุฒิภัทราภิวัฒน์, “แนวทางการจัดการทางเท้าสาธารณะที่เหมาะสมสำหรับประชาชนในกรุงเทพมหานคร,” สารนิพนธ์ รป.ม. (นโยบายและการจัดการสาธารณะ), มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ, 2565.

J. Gehl, Cities for People, Washington, DC: Island Press, 2010.

M. Southworth, “Designing the walkable city,” Journal of Urban Planning and Development, vol. 131, no. 4, pp. 246-257, Dec. 2005. doi: 10.1061/(ASCE)0733-9488(2005)131:4(246).

Transport Research Laboratory, Pedestrian Environment Review System (PERS) User Guide (Application Guide AG40), TRL Limited, 2004.

San Francisco Department of Public Health, The Pedestrian Environmental Quality Index (PEQI): An Assessment of the Physical Environment Through Systematic Pedestrian Survey, Program on Health, Equity and Sustainability, San Francisco, CA, 2008.

Cain, K. L., Millstein, R. A., Geremia, C. M., Sallis, J. F., Adams, M. A., Frank, L. D., & Saelens, B. E. (2014). Contribution of streetscape audits to explanation of physical activity in four age groups based on the Microscale Audit of Pedestrian Streetscapes (MAPS). Social Science & Medicine, 116, 82–92. https://doi.org/10. 1016/j.socscimed.2014.06.042

H. V. Krambeck, “The Global Walkability Index,” Master's thesis, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge, MA, USA, 2006.

สมัชญ์ เอี่ยมสอาด และจิดาภา ถิรศิริกุล, “แนวทางการแก้ไขปัญหาทางเดินเท้าในพื้นที่เขตบางแค กรุงเทพมหานคร,” วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, ปีที่ 7, ฉบับที่ 2, หน้า 183-191, มีนาคม-เมษายน 2567

มาริสา หิรัญตียะกุล, “ปัจจัยที่ส่งเสริมเมืองเดินได้สำหรับผู้สูงอายุโดยใช้การท่องเที่ยวมรดกวัฒนธรรม: กรณีศึกษาย่านเมืองเก่านครราชสีมา ประเทศไทย,” Asian Creative Architecture, Art and Design (ACAAD), vol. 39, no. 1, e278452, 2569. doi: 10.55003/acaad.2026.278452.

X. Huang, H. Liang, L. Zeng, and M. White, “Evaluating urban walkability: A comprehensive review of tools and techniques,” Architectural Science Review, vol. 68, no. 4, pp. 263-277, 2025. doi: 10.1080/00038628.2024.2410731.

S. A. Zakaria, M. A. Marzukhi, and A. F. Bakri, “Exploring urban liveability: The key performance indicators for walkability,” Built Environment Journal, vol. 22, Special Issue, pp. 399-414, 2025. doi: 10.24191/bej.v22iSI.5641.

สมาคมสถาปนิกผังเมืองไทย, ข้อแนะนำการออกแบบบาทวิถีและสิ่งแวดล้อมเพื่อทุกคน (Design Recommendation on Pathways and Environments for All), กรุงเทพมหานคร: สมาคมสถาปนิกผังเมืองไทย, 2561.

กรุงเทพมหานคร, รายงานการศึกษากายภาพถนนในกรุงเทพมหานคร ปี 2566, กรุงเทพมหานคร: กองนโยบายและแผนงาน สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง, 2567.