เปรียบเทียบค่าชีวเคมีเลือดและโลหิตวิทยาของควายน้ำว้าในสภาพการเลี้ยงปล่อยแทะเล็มและกึ่งขังกึ่งปล่อยในคอก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาค่าชีวเคมีเลือดและโลหิตวิทยาของควายน้ำว้า และเปรียบเทียบค่าดังกล่าวระหว่างกลุ่มควายในสภาพการเลี้ยงปล่อยป่าบนภูเขาสูง (free range; n=21) และในสภาพการเลี้ยงแบบกึ่งขังกึ่งปล่อยของฟาร์มสถานีอนุรักษ์พันธุ์ (semi-free range; n=17) ทำการเก็บตัวอย่างเลือดโดยเจาะดูดจากเส้นเลือดดำใหญ่ข้างลำคอช่วงเช้าก่อนให้อาหาร นำตัวอย่างเลือดมาตรวจวิเคราะห์ค่าชีวเคมีและโลหิตวิทยาด้วยเครื่องวิเคราะห์อัตโนมัติ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วยการทดสอบแบบทีในกรณีสองกลุ่มตัวอย่างเป็นอิสระกันและมีวาเรียนซ์ไม่เท่ากัน จากการศึกษา พบว่าควายน้ำว้าในสภาพการเลี้ยงกึ่งขังกึ่งปล่อยมีค่าน้ำตาลในเลือดและครีเอตินินสูงกว่าในสภาพการเลี้ยงปล่อยป่าอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p<0.01) ซึ่งค่าดังกล่าวอยู่ในระดับปกติของควายทั่วไป บ่งชี้ว่าควายน้ำว้าในสภาพการเลี้ยงกึ่งขังกึ่งปล่อยได้รับอาหารมากกว่า ค่าเอนไซม์ SGOT และเอนไซม์ ALT ของควายในสภาพการเลี้ยงปล่อยป่ามีค่าสูงกว่าสภาพการเลี้ยงกึ่งขังกึ่งปล่อยอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p<0.01) และค่าดังกล่าวค่อนข้างสูงกว่าค่าอ้างอิง จึงบ่งชี้ว่าอาจเกิดสภาวะการอักเสบของตับ ไต และกล้ามเนื้อ หรืออาจเกิดสภาวะการติดเชื้อพยาธิ ค่า BUN ของควายในสภาพการเลี้ยงทั้งสองพบว่าไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) แต่ต่ำกว่าค่าอ้างอิง จึงใช้บ่งชี้ว่าควายได้รับโปรตีนจากอาหารไม่เพียงพอ ส่วนค่าความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด พบว่าทั้งสองกลุ่มสภาพการเลี้ยงมีค่าไม่แตกต่างกัน โดยควายในสภาพการเลี้ยงกึ่งขังกึ่งปล่อยมีจำนวนเกล็ดเลือดสูงกว่า แต่มี eosinophils ต่ำกว่าสภาพการเลี้ยงปล่อยป่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) บ่งชี้ว่าควายน้ำว้าในสภาพการเลี้ยงปล่อยป่าน่าจะเกิดการติดเชื้อพยาธิ ซึ่งต้องทำการตรวจวินิจฉัยหาพยาธิเพื่อกำหนดแนวทางการป้องกันรักษาต่อไป