การเลี้ยงแหนแดงเชิงพาณิชย์ด้วยเศษวัชพืชหมักร่วมกับมูลโค
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเหมาะสมของอัตราส่วนในการใช้เศษวัชพืชเหลือทิ้งมาหมักร่วมกับมูลโคที่ระดับแตกต่างกัน 4 ระดับ ในการเลี้ยงแหนแดงเชิงพาณิชย์ โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ Completely Randomized Design (CRD) แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ๆ ละ 3 ซ้ำ โดยกำหนดให้ทุกกลุ่มการทดลองมีอัตราส่วนของมูลโคคงที่ เสริมด้วยเศษวัชพืชเหลือทิ้งที่ระดับแตกต่างกัน 4 ระดับ คือ 1:1, 1:2, 1:3 และ 1:4 ตามลำดับ ใช้แหนแดงน้ำหนักเริ่มต้น 200±0.00 กรัมน้ำหนักสด เลี้ยงนาน 2 สัปดาห์ ผลการทดลอง พบว่า อัตราส่วนการใช้มูลโคหมักร่วมกับเศษวัชพืชเหลือทิ้งจากปุ๋ยอินทรีย์กลุ่ม 1 (อัตรา 1:1) แหนแดงมีปริมาณน้ำหนักสดเฉลี่ยสูงสุด เท่ากับ 646.67±0.02 กรัม รองลงมา ได้แก่ ปุ๋ยอินทรีย์กลุ่มที่ 2 (อัตรา1:2), กลุ่มที่ 3 (อัตรา1:3) และกลุ่มที่ 4 (อัตรา1:4) ตามลำดับ โดยมีน้ำหนักสดเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเท่ากับ 516.67±0.23 500.00±0.03 และ 336.66±0.22 กรัมน้ำหนักสด ตามลำดับ (p<0.01) ผลการศึกษา พบว่า อัตราส่วนที่แตกต่างกันของเศษวัชพืชเหลือทิ้งหมักร่วมกับมูลโคมีผลต่อการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักสดเฉลี่ยของแหนแดงแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p<0.01) ครั้งนี้การหมักมูลโคร่วมกับเศษวัชพืชเหลือทิ้ง สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการเลี้ยงแหนแดงได้ โดยกลุ่มที่ 1 (กลุ่มควบคุม อัตรา 1:1) มีความเหมาะสมมากที่สุดในการนำมาใช้เพาะเลี้ยงแหนแดงในเชิงพาณิชย์มากที่สุดคือกลุ่มที่ 1 เนื่องจากมีผลต่อการเจริญเติบโตของแหนแดงคิดเป็นน้ำหนักสดที่ดีที่สุด มีน้ำหนักเฉลี่ยสูงสุด 646.67±0.02 กรัม (p<0.01)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ศรีปลัง สุรางค์รัตน์ พันแสง และพวงผกา แก้วกรม. 2554. การศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการเจริญแหนแดงในท้องถิ่นและสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินเพื่อเพิ่มผลผลิตข้าว. เพชรบูรณ์: คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์.
กรมวิชาการเกษตร. 2549. คู่มือปุ๋ยอินทรีย์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กิตติศักดิ์ ผุยชา. 2559. ผลของการเสริมแหนแดง (Azolla pinnata R. Br.) ในอาหารต่อคุณภาพสีผิวของปลาทอง. วารสารการเกษตรราชภัฏ. 15(2), 9-16.
ชุติมณฑน์ ชูพุดซา. 2553. ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการปลดปล่อยไนโตรเจนจากปุ๋ยอินทรีย์กับการเจริญเติบโตและผลผลิตของผักคะน้า (Brassica oleracea) ในระบบเกษตรอินทรีย์. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุระนารี.
นพพร ศิริพานิช กุลวดี ฐาน์กาญจน์ ชญาดา ดวงวิเชียร ไกรสิงห์ ชูดี จิราภา เมืองคล้าย สิริลักษณ์ แก้วสุรลิขิต และ สุปรานี มั่นหมาย. 2562. ศึกษาการใช้แหนแดงร่วมกับปุ๋ยเคมีในการผลิตกล้วยหอมในจังหวัดปทุมธานี. ในรายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2562. ปทุมธานี: ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรปทุมธานี กรมวิชาการเกษตร.
เบญญาภา สุรสอน สุดาภรณ์ สำรวย วรพรภัฏ ปัดภัย และ ชัยนะรินทร์ ทับมะเริง. 2566. ผลของการใช้แหนเป็ดและแหนแดงทดแทนวัตถุดิบโปรตีนในสูตรอาหารไก่พื้นเมือง. วารสารสัตวศาสตร์. 4(พิเศษ 1), 411-417
ปริศนา อัครพงษ์สวัสดิ์. 2560. ประสิทธิภาพจุลินทรีย์อีเอ็มร่วมกับมูลสัตว์ต่อการผลิตแหนแดง. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการอาชีวศึกษา. 1(1), 86-93.
พงศ์พันธุ์ นันทะศรี. 2565. การศึกษาโภชนะของแหนแดง แหนเป็ด และใบไชยา ทดแทนแหล่งโปรตีนในอาหารข้น. รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน).
พัชนี วิมูลชาติ, พฤกษ์ ชุติมานุกูล และ อรประภา เทพศิลปวิสุทธิ์. 2564. ผลของมูลโคและมูลสุกรต่อการเจริญเติบโต และผลผลิตของแหนแดง (Azolla microphylla). วารสารแก่นเกษตร. 49(6), 1364-1374.
พัชนี วิมูลชาติ. 2563. กระบวนการผลิตแหนแดง (Azolla microphylla) เพื่อใช้ในการเกษตร. วิทยา นิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต(การจัดการเกษตรอินทรีย์).คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภาษิตา ทุ่นศิริ ศิริรัตน์ แจ้งกรณ์ กานดา ปุ่มสิน ฉันทนา เคนศรี และ พันธ์ทิวา กระจาย. 2563. “แหนแดง”....แหล่งไนโตรเจนในแปลงผัก. วารสารสิ่งแวดล้อม. 24(4), 1-8.
วิเชียร ฝอยพิกุล. 2548. เทคนิคและการใช้ดิน-ปุ๋ย-น้ำ. สุรินทร์: คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.
ศิริลักษณ์ แก้วสุรลิขิต, พัชรินทร์ นามวงค์, ประไพ ทองระอา, นิศารัตน์ ทวีนุต และกานดา ฉัตรไชยศิริ. 2563. การปลดปล่อยธาตุอาหารและการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีในดินที่ใส่แหนแดง. วารสารเกษตรวิชาการ. 38(2), 139-149.
สายัณห์ คำรักษา วันดี ทาตระกูล และ วิภา หอมหวล. 2553. การศึกษาผลผลิตและคุณภาพของแหนแดงที่เลี้ยงในบ่อทดลอง. ใน: การประชุมวิชา การงานเกษตรนเรศวรครั้งที่ 8 (เกษตรภาคเหนือตอนล่าง). “เกษตรไทยในกระแสการเปลี่ยนแปลงโลก” วันที่ 30-31 กรกฎาคม 2553 คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก.
สุภัชญา ธานี ฐิติพงษ์ อุ่นใจ วิรงรอง แสงเดือน ศิวาพร พันธ์สุข และ วันวิสา แอ่งสุข. 2563. การเพิ่มมูลค่าจากเศษวัชพืชเหลือทิ้งโดยการหมักร่วม กับมูลโคเพื่อใช้ในการเลี้ยงสัตว์น้ำ. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติ เรื่อง คุณภาพของการบริหารจัดการและนวัตกรรม ครั้งที่ 6. วันที่ 28 พฤศจิกายน 2563 มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น. จังหวัดอุบลราชธานี
สุภัชญา ธานี และศิวาพร พันธ์สุข. 2563. การเพิ่มมูลค่าเศษวัชพืชเหลือให้เป็นปุ๋ยชีวภาพอัดเม็ด. อุบลราชธานี: คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
Anitha, K.C., Y.B. Rajeshwari, S.B. Prasanna, and J.S. Shree. 2016. Nutritive evaluation of Azolla as livestock feed. Journal of Experimental Biology and Agricultural Sciences. 6(4), 670–674.
Arvindraj, N. 2012. Chemical composition and nutritional evaluation of Azolla microphylla as a feed supplement for cattle. Masters of Veterinary Science Thesis. National Dairy Research Institute, Kalyani, West Bengal, India.
Azab, E., and A.S. Soror. 2020. Physiological behavior of the aquatic plant Azolla sp. in response to organic and inorganic fertilizers. Plants. 9(7), 924-937.
Becerra, M., T.R. Preston, and B. Ogle. 1995. Effect of replacing whole boiled soya beans with azolla in the diets of growing ducks. Livestock Research for Rural Develo- pment. 7(3), 32–38.
Bhaskaran, S.K., and P. Kannapan. 2015. Nutri- tional composition of four different spe- cies of Azolla. European Journal of Exp- erimental Biology. 5(3), 6–12.
Buckingham, K.W., S.W. Ela, J.G. Morris, and C.R. Goldman. 1978. Nutritive value of the nitrogen-fixing aquatic fern Azolla filiculoides. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 26(5), 1230–1234.
Ghodake, S.S., A.P. Fernandes, R.V. Darade, and B.G. Zagade. 2011. Effect of different levels of Azolla meal on feed intake of Osmanabadi kids. Veterinary Science Research Journal. 2(1/2), 22–24.
Indira, D., K. Reddy, J. Suresh, V. Naidu, and A. Ravi. 2014. Optimum conditions for culturing of Azolla (Azolla pinnata). Journal of Advanced Research in Biological Sciences.1(2), 87–89.
Kumar, R., P. Tripathi, U.B. Chaudhary, and M.K. Tripathi. 2015. Nutrient composition, in vitro methane production and digesti- bility of Azolla (Azolla microphylla) with rumen liquor of goat. Indian Journal of Small Ruminants. 21(1), 126–128.
Latif, J.A., R.E. Putra, and R. Alfianny. 2023. Quail (Coturnix coturnix japonica) fermented manure as a fertilizer to support Azolla microphylla growth rate. Caraka Tani: Journal of Sustainable Agriculture. 38(1), 113–124.
Lumpkin, T.A., and D.L. Plucknett. 1982. Azolla as a green manure: use and management in crop production. Boulder, Colorado: Westview Press.
Querubin, L.D., P.F. Alcantara, and A. O. Princesa. 1986. Chemical composition of three azolla species (A. caroliniana, A. microphylla and A. pinnata) and feeding value of azolla meal (A. microphylla) in broiler ration, 2 [Philippines]. Philippine Agriculturist (Philippines). 69(4), 479–490.
Ting, J.Y., N.A. Kamaruddin, and S.S.S. Mohamad. 2022. Nutritional evaluation of Azolla pinnata and Azolla microphylla as feed supplements for dairy ruminants. Journal of Agrobiotechnology. 13(1S), 17–23.
Utomo, R., C.T. Noviandi, N. Umami, and A. Permadi. 2019. Effect of composted animal manure as fertilizer on product- ivity of Azolla pinnata grown in earthen ponds. OnLine Journal of Biological Sciences. 19(4), 232–236.
Watanabe, I., C.R. Espinas, N.S. Berja, and B.V. Alimagno. 1977. The utilization of the Azolla-Anabaena complex as a nitrogen fertilizer for rice. In: Meeting of Crop Science Society of the Philippines, 5-7 May 1977, Baguio, Philippines
