การพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพหลักสูตรผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทย สำหรับผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชน
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อต่อยอดองค์ความรู้เกี่ยวกับสรรพคุณสมุนไพรในท้องถิ่นจังหวัดอุบลราชธานี 2) พัฒนาและประเมินประสิทธิผลหลักสูตรฝึกอาชีพการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพร 3) ถอดบทเรียนจากการฝึกพัฒนาอาชีพเกี่ยวกับสมุนไพรในท้องถิ่น เครื่องมือที่ใช้แบ่งออกเป็น 2 ประเภท 1) เครื่องมือที่ใช้ในการอบรมพัฒนาอาชีพคือหลักสูตรฝึกอาชีพการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพร 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินโครงการ และแบบประเมินการฝึกปฏิบัติ ผลการวิจัย เน้นการอบรมเชิงปฏิบัติการและการพัฒนาหลักสูตรร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้แก่ บ้าน วัด และโรงเรียน (บวร) ผลการศึกษาประสิทธิผลของหลักสูตร พบว่าผู้เข้าร่วมอบรมบรรลุวัตถุประสงค์ในทุกทักษะ ผลการประเมินระดับความพึงพอใจภาพรวมมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 4.53±0.23 โดยด้านที่มีระดับคะแนนมากที่สุดคือด้านประโยชน์จากการอบรม 4.58±0.59 รองลงมาคือด้านการฝึกอบรมเท่ากับด้านการบริหารจัดการและด้านวิทยากรมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 4.52±0.61, 4.51±0.49 และ 4.48±0.60 ตามลำดับ และผลการถอดบทเรียนหลังการฝึกอาชีพ พบว่าการฝึกทำให้เกิดการตระหนักทางภูมิปัญญาท้องถิ่น คุณค่าของสมุนไพร นักกิจกรรมเสริม และนักการตลาด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. 2542. มาตรฐานสมุนไพรไทยเล่ม 1. กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
กองผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2565. คู่มือสำหรับโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร. นนทบุรี: คณะกรรมการอาหารและยา.
คณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ. 2555.คู่มือการใช้ยาจากสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ.2555.นนทบุรี : สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.
ประกาศคณะกรรมการผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2564ก. เรื่องการแสดงชื่อของผลิตภัณฑ์สมุนไพรในการขึ้นทะเบียนตำรับ แจ้งรายละเอียดหรือจดแจ้งผลิตตภัณฑ์สมุนไพร และการแสดงฉลาก และเอกสารกำกับผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ.2564. (31 พฤษภาคม 2564). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 138 ตอนพิเศษ 116 ง หน้า 34-40.
ประกาศคณะกรรมการผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2564ข. เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับหนังสือรับรองการอนุญาตให้ขายยาหรือการขึ้นทะเบียนตำรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ.2564. (25 พฤศจิกายน 2564). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 138 ตอนพิเศษ 290 ง หน้า 21-22.
ประกาศคณะกรรมการผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2564ค. เรื่องวิธีการควบคุมคุณภาพและข้อกำหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์สมุนไพรและหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับหนังสือรับรองผลการวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ.2564. (25 พฤศจิกายน 2564). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 138 ตอนพิเศษ 290 ง หน้า 23-25.
ประกาศคณะกรรมการผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2566ก. เรื่องวิธีการควบคุมคุณภาพและข้อกำหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์สมุนไพรและหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับหนังสือรับรองผลการวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์สมุนไพร (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2566. (26 กรกฎาคม 2566).ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 140 ตอนพิเศษ 151 ง หน้า 11.
ประกาศคณะกรรมการผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2566ข. เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการแสดงสรรพคุณ วิธีใช้ คุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์สมุนไพร. (9 ตุลาคม 2566). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 140 ตอนพิเศษ 252 ง หน้า 13-14.
พรทิพย์ เติมวิเศษ, เบญจมา บุญเติม และอัญชลี จูฑะพุทธิ. 2557. ยาสมุนไพรที่ใช้ในงานสาธารณสุขมูลฐานในอาเซียน. นนทบุรี: กรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.
พรรณี ลิ้มสวัสดิ์, รุจินาถ อรรถสิษฐ์ และอรุณลักษณ์ รัตนมาลี. 2542. สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานพิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะ กรรมการสาธารณสุขมูลฐาน.
พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร. 2562. พระราช บัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. ๒๕๖๒. พระราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 126 ตอนที่ 56 ก หน้า 121-164.
พัฒนเจต ลิ้มวิรัตน์. 2559. การพัฒนาโมเดลเพื่อสนับสนุนการดำเนินโครงการบ่มเพาะกิจการเพื่อสังคมในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารเทคโนโลยี วิทยาลัยนวัตกรรมมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิมฯ. 2548. ตำราเภสัชกรรมไทย. กรุงเทพฯ: พิฆเณศ พริ้นท์ติ้งเซ็นเตอร์.
วารีรัตน แก้วอุไร. 2554. การพัฒนารูปแบบการจัดการการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่สังคมแห่งคุณธรรม ภูมิปัญญา และการเรียนรู้. วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์. 6(15), 1-20.
วิจักษณา หุตานนท์ และสุวรรณา นาควิบูลย์วงศ์. 2560. โมเดลโครงสร้างการพัฒนาทักษะอาชีพผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี. 11(3), 312-324.
วิจิตร ศรีสอาน. 2545. การเรียนรูตลอดชีวิต. สมาคมสถาบันการศึกษาขั้นอุดมแห่งภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ ประจำประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สันติศิริการพิมพ์.
วีรวัฒน์ เข้มแข็ง, คณิต เขียววิชัย และนรินทร์ สังข์รักษา. 2561. การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ของกลุ่มผู้สูงอายุเพื่อเสริมสร้างทุนทางปัญญา ในการจัดการศึกษาตลอดชีวิต. วารสารศึกษา ศาสตร์ปริทัศน์. 33(3), 30-70.
สงัด อุทรานันท์. 2532. พื้นฐานและหลักการพัฒนาหลักสูตร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มิตรสหาย
สถาบันการแพทย์แผนไทย. 2552. การแพทย์แผนไทยกับการดูแลสุขภาพ. กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สำนักคณะกรรมการการสาธารณสุขมูลฐาน. 2537. ยาสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน. กระทรวงสาธารณสุข กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
สิราวิชญ์ วราโชติชนกานต์ และวิสูตร โพธิ์เงิน. 2560. การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมอาชีพระยะสั้น สำหรับผู้ประกอบการอาหารปรุงสำเร็จเพื่อสุขภาพ. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร. 15(2), 176-177.
อังคณา เรืองชัย. 2555. หลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้นเรื่อง การทำน้ำสมุนไพรเพื่อเป็นอาชีพเสริมใน ครอบครัว. วิทยานิพนธศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาเทคโนโลยีการวิจัยและพัฒนาหลักสูตร) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.