ประสิทธิภาพสารป้องกันกำจัดโรคขอบใบแห้งของข้าว
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคขอบใบแห้ง (Bacterial blight) มีเชื้อสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย Xanthomonas oryzae pv. oryzae (Xoo) เมื่อเชื้อเข้าทำลายต้นข้าวจะได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงส่งผลให้ผลผลิตข้าวลดลงปัจจุบันพบการระบาดเพิ่มมากขึ้น การใช้สารเคมีป้องกันกำจัดเป็นวิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบประสิทธิภาพสารป้องกันกำจัดโรคขอบใบแห้งของข้าว ได้แก่ สาร zinc thiazole สาร copper hydroxide สาร copper oxychloride และสาร tribasic copper sulfate ความเข้มข้นตามอัตราแนะนำ ในการยับยั้งการเจริญของเชื้อแบคทีเรีย Xoo จำนวน 5 ไอโซเลต ได้แก่ XanSPB2019, XanCNT2019, XanCMI2019, XanPLG2019 และ XanSKN2019 ด้วยวิธี paper disc diffusion ในสภาพห้องปฏิบัติการ พบว่าสาร copper oxychloride มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเชื้อแบคทีเรีย Xoo ได้ดีแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับชุดควบคุม รองลงมาเป็นสาร copper hydroxide และสาร tribasic copper sulfate การทดสอบในโรงเรือนทดลองที่มีการปลูกเชื้อลงบนข้าวพันธุ์พิษณุโลก 2 ด้วยวิธี clipping method พบว่าสาร zinc thiazole สามารถควบคุมโรคขอบใบแห้งดีที่สุด แตกต่างจากชุดควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ รองลงมาเป็นสาร copper oxychloride สาร copper hydroxide และสาร tribasic copper sulfate
ร้อยละความรุนแรงของโรค เท่ากับ 21.19, 28.06, 30.95 และ 31.16 ตามลำดับ การทดสอบในสภาพแปลงนาจำนวน 3 แปลง ได้แก่ 1) ฤดูนาปรัง พ.ศ. 2565 ที่ตำบลหันตรา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2) ฤดูนาปี พ.ศ. 2565 ที่ตำบลดอนเกาะกา อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา และ 3) ฤดูนาปี พ.ศ. 2565 ที่ตำบลดอนฉิมพลี อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา พบว่าสาร zinc thiazole มีร้อยละความรุนแรงของโรคต่ำที่สุด คือ 15.38, 10.37 และ 10.99 ตามลำดับ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับชุดควบคุม คือ 68.75, 15.56 และ 38.92 ตามลำดับ ดังนั้นสาร zinc thiazole จึงเป็นสารที่ให้ผลในการควบคุมโรคขอบใบแห้งได้ดีที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. 2564. คำแนะนำการจัดทำแผนการทดลองประสิทธิภาพสารป้องกันกำจัดโรคพืช ปี 2564. กลุ่มวิจัยโรคพืช สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร.
กองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว. 2562. ศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหา นคร: บริษัท อาร์ต ควอลิไฟท์ จำกัด.
จารุวี อันเซตา ธีรยุทธ ตู้จินดา คนึงนิตย์ เหรียญวรากร และ สุจินต์ ภัทรภูวดล. 2565. การกระจายตัวของสายพันธุ์เชื้อ Xanthomonas oryzae pv. oryzae ในภาคกลางของ ประเทศไทย. วารสารแก่นเกษตร. 50 (1), 204-215.
ชานนทร์ แสงจันทร์. 2557. การควบคุมโรคเน่าเละที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Erwinia carotovora pv. carotovora ในผักกาดเขียวปลีโดยใช้ความต้านทานจากสิ่งกระตุ้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาวิชาพืชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
ชลิดา เล็กสมบูรณ์. 2557. โรคพืชและการวินิจฉัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.
ดวงกมล บุญช่วย อนรรฆพล บุญช่วย และ เสน่ห์ คชรัตน์. 2555. การลดระดับความรุนแรงของโรคขอบใบแห้งของข้าวโดยวิธีผสมผสานในนาชลประทานภาคเหนือตอนล่าง. ใน: บทคัดย่อการประชุมวิชาการข้าวแห่งชาติครั้งที่ 2. การประชุมวิชาการข้าวแห่งชาติครั้งที่ 2, 21-23 ธ.ค. 2555, กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ดวงกมล บุญช่วย. 2558. ปฏิกิริยาของสายพันธุ์/พันธุ์ข้าวจากแหล่งเชื้อพันธุ์ธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าวและ INGER ต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้งจังหวัดชัยนาท. ใน: การประชุมวิชาการข้าวและธัญพืชเมืองหนาว ครั้งที่ 32 ประจำปี 2558. วันที่ 21-23 เมษายน 2558 ณ เมธาวลัย ชะอำ จ.เพชรบุรี.
ปิยะวรรณ ใยดี พันนิภา ยาใจ และ นิภาพรรณ แก้วประดับ. 2556. ประสิทธิภาพสารเคมีป้องกันกำจัดโรคขอบใบแห้ง: ไอโซเลตแพร่และอุตรดิตถ์. ใน: การสัมมนาวิชาการกลุ่มศูนย์วิจัยข้าวภาคเหนือตอนบนและภาคเหนือตอนล่าง วันที่26-27 มีนาคม 2556 ณ โรงแรมดิเอ็มเพรส อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่.
พยอม โคเบลลี่ และธีรดา หวังสมบูรณ์ดี. 2560. โรคขอบใบแห้งของข้าวในประเทศไทย: สถานการณ์การระบาดของโรคปัจจุบัน. Unisearch Journal. 4: 23-27.
พากเพียร อรัญนารถ นงรัตน์ นิลพานิชย์ และรัศมีฐิติเกียรติพงศ์ 2552. ประสิทธิภาพของสารป้องกันกำจัดโรคพืชบางชนิดต่อโรคขอบใบแห้งของข้าว. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร. 40(พิเศษ1), 51-54.
วันพร เข็มมุกด์ ศุภลักษณา หล่าจันทึก สุนิสา คงสมโอษฐ์ วิลาวรรณ จั่นแก้ว รินันทา คำน้อม รุ่งทิวา วงค์ไชย จันจิรา ชัยกล้า และ วิชชุดา รัตนากาญจน์. 2562. ประสิทธิภาพสารเคมีป้องกันกำจัดโรคขอบใบแห้งและโรคเมล็ดด่างของข้าว. ใน: การประชุมวิชาการข้าวและธัญพืชเมืองหนาว ครั้งที่ 36 พ.ศ. 2562. วันที่ 12-15 พฤษภาคม 2562. ณ ณ โรงแรมแกรนด์ฟอร์จูน นครศรีธรรมราช อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช.
สาวิตรี ดือราแม. 2561. การผลิตเอ็กโซพอลิแซ็กคาไรด์ จากแบคทีเรียแลกติกและการประยุกต์ใช้. วารสารอาหาร. 48(3), 21-30.
อภิสิทธิ์ โฆษิตชัยยงค์ จันทร์ฉาย ทองปิ่น ขวัญเนตร สมบัติสมภพ ชญาน์ จันทวสุ ธีระศักดิ์ หมากผิน เอกชัย วิมลมาลา และณรงค์ฤทธิ์ สมบัติภพ. 2553. สมบัติของวัสดุและความสามารถในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียของพอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูงที่ผสมไตรโคลซาน. วารสารวิจัยและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมไทย. 1(3), 16-27.
อุดมศักดิ์ เลิศสุชาตวนิช. 2555. ประสิทธิภาพของสาร Bacbicure 25 percent WP ในการควบคุมโรคแคงเกอร์ของมะนาว. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร. 43(1), 15-22.
Chen, X., L. Zhou, P. Laborda, Y. Zhao, K. Li, and F. Liu. 2019. First method for dissolving zinc thiazole and re-evaluation of its antibacterial properties against rice bacterial blight disease. Phytopathology Research. 1(1), 1–10.
Ibrahim, H.M.M. 2015. Green synthesis and characterization of silver nanoparticles using banana peel extract and their antimicrobial activity against representative microorganisms. Journal of Radiation Research and Applied Sciences. 8(3), 265–275.
Leoni, A., A. Locatelli, R. Morigi, and M. Rambaldi. 2014. Novel thiazole derivatives: a patent review (2008–2012. Part 2). Expert Opinion on Therapeutic Patents. 24(7), 759–777.
Liang, X., X. Yu, W. Dong, S. Guo, S. Xu, J. Wang, and M. Zhou. 2015. Two thiadiazole compounds promote rice defence against Xanthomonas oryzae pv. oryzae by suppressing the bacterium’s production of extracellular polysac- charides. Molecular Plant Pathology. 16(8), 882–892.
Martí, M., B. Frígols, and A. Serrano-Aroca. 2018. Antimicrobial characterization of advanced materials for bioengineering applications. Journal of Visualized Experiments. (138), e57710.
Mew, T.W., A.M Alvarez, J.E Leach and J. Swings. 1993. Focus on Bacterial Blight of Rice. Plant Disease. 77(1), 5-12.
Oostendorp, M., W. Kunz, B. Dietrich, and T. Staub. 2001. Induced disease resistance in plants by chemicals. European Journal of Plant Pathology. 107(1), 19–28.
Raghunandana, A., D. Pramesh, S. Gururaj, C. Amoghavarsha, M.K. Yadav, U. Ngangkham, H.D. Pushpa, M.K. Prasannakumar, B.T. Raghavendra, and N.R. Harischandra. 2023. Genetic diversity and pathotype profiling of Xanthomonas oryzae pv. oryzae isolates from diverse rice growing ecosystems of Karnataka state of India. Plant Protection Science. 59(1), 31–47.
Turan-Zitouni, G., Ş. Demirayak, A. Özdemir, Z.A. Kaplancıklı, and M.T. Yıldız. 2004. Synthesis of some 2-[(benzazole-2-yl) thioacetylamino] thiazole derivatives and their antimicrobial activity and toxicity. European Journal of Medicinal Chemistry. 39(3), 267–272.
Yu, Y.-J., Z. Chen, P.T. Chen, and I.-S. Ng. 2018. Production, characterization and antibacterial activity of exopolysac- charide from a newly isolated Weissella cibaria under sucrose effect. Journal of Bioscience and Bioengineering. 126(6), 769–777.
