การศึกษาความเข้มข้นของฮอร์โมนสังเคราะห์ Buserelin acetate ที่เหมาะสม ต่อการเพาะพันธุ์และพัฒนาการของคัพภะปลาซิวหางแดงวัยอ่อน

Main Article Content

สุชิน มิ่งไชย
ธีระชัย พงศ์จรรยากุล

บทคัดย่อ

การศึกษาการเพาะพันธุ์ปลาซิวหางแดง Rasbora borapetensis Smith, 1934 ได้ดำเนินการทดลอง ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดอุบลราชธานี ในระหว่างเดือนตุลาคม 2564 ถึงกันยายน 2565 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเข้มข้นของฮอร์โมนสังเคราะห์ Buserelin acetate (Bus) ที่เหมาะสมต่อการเพาะพันธุ์และพัฒนาการของคัพภะของปลาซิวหางแดงวัยอ่อน โดยการฉีดกระตุ้นฮอร์โมนให้แม่พันธุ์ปลาซิวหางแดงที่มีน้ำหนักเฉลี่ย 2.53±0.15 กรัม และมีความยาวเฉลี่ย 6.39±0.45 เซนติเมตร วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ แบ่งการทดลองออกเป็น 4 กลุ่มการทดลอง ๆ ละ 3 ซ้ำ โดยฉีดฮอร์โมนกระตุ้นการวางไข่ของแม่พันธุ์ปลาที่ระดับความเข้มข้นของ Bus ต่างกัน คือ 0, 10, 20 และ 30 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Domperidone (Dom) 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม พ่อพันธุ์ปลาซิวหางแดงมีน้ำหนักเฉลี่ย 1.44±1.78 กรัมมีความยาวเฉลี่ย 5.20±0.45 เซนติเมตร พ่อพันธุ์ในทุกชุดการทดลองฉีดด้วย Bus ความเข้มข้นที่ระดับ 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม พบว่าการฉีดกระตุ้นด้วยฮอร์โมน Bus มีผลต่อการตกไข่ จำนวนไข่ อัตราการปฏิสนธิ และอัตราการฟัก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับการฉีดน้ำกลั่น (p<0.05) อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างของระดับ Bus ที่ใช้ฉีดแม่พันธุ์ไม่ส่งผลต่ออัตราการรอดตายของลูกปลาอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) การพัฒนาของคัพภะจนกระทั่งฟักเป็นตัวใช้เวลาเฉลี่ย 16 ชั่วโมง 55 นาที ที่อุณหภูมิน้ำ 27.0–30.0 °C ผลการทดลองสรุปได้ว่า การใช้ Bus ที่ความเข้มข้น 10 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมร่วมกับ Dom 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เป็นระดับที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการกระตุ้นแม่พันธุ์ปลาซิวหางแดง  


 


คำสำคัญ:   ปลาซิวหางแดง  การเพาะพันธุ์  ฮอร์โมนสังเคราะห์ (Bus)  การพัฒนาของคัพภะ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กษมา ด่านวันดี, กฤติมา กษมาวุฒิ และสำเนาว์ เสาวกูล. (2565). การเพาะพันธุ์ปลาซิวหนวดยาว. วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี, 3(3), 71-80. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/atj/-article/view/256554

จรัญ จันทลักขณา. (2534). สถิติ: วิธีวิเคราะห์และวางแผนงานวิจัย. ภาควิชาสัตวบาล คณะเกษตร มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.

จารุมาศ เมฆสัมพันธ์. (2564). จากต้นน้ำถึงปากแม่น้ำ บทบาททางนิเวศอุทกวิทยาและการจัดการเชิงอนุรักษ์ (พิมพ์ครั้งที่ 2.). คณะประมง มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.

เชิดศักดิ์ วงษ์กมลชุณห์ และธนวัฒน์ ชัชวาลธาตรี. (2538). การเพาะพันธุ์ปลาแก้มช้ำ. เอกสารวิชาการฉบับที่ 15/2538 ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดอุบลราชธานี กองประมงน้ำจืด กรมประมง.

ณัฐชพงค์ เพชรฤทธิ์. (2559). การเพาะพันธุ์ปลาซิวตาเขียวโดยใช้อัตราส่วนเพศที่ต่างกัน. เอกสารวิชาการฉบับที่ 21/2559 กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

ณัฐชพงค์ เพชรฤทธิ์. (2564). การเพาะพันธุ์และอนุบาลปลาซิวทอง. เอกสารวิชาการฉบับที่ 1/2564 กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

นฤพล สุขุมาสวิน. (2537). ผลของเข้มข้นที่สูงมาก ๆ ของ Buserelin ต่อการวางไข่ของปลาตะเพียนขาว. วารสารการประมง, 47(5), 415-419.

พงษ์พันธ์ สุนทรวิภาต, เมธา คชาภิชาติ, สิริฉัตร สุทรวิภาต, ชัยวัฒน์ รัตดาดาษ และอภิชาติ เติมวิชชากร. (2551). การเพาะและอนุบาลปลาตะเพียนทราย. เอกสารวิชาการฉบับที่ 31/2551 สำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

พิมพา อุดมรัตน์. (2551). การเพาะพันธุ์ปลาซิวควาย. เอกสารวิชาการฉบับที่ 70/2551 ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดนครสวรรค์ สำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

ภาสกร แสงจันแดง. (2557). สารานุกรมปลาน้ำจืดของไทย. ห้างหุ้นส่วนจำกัดโรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.

ไมตรี ดวงสวัสดิ์ และจารุวรรณ สมศิริ. (2528). คุณสมบัติของน้ำและวิธีวิเคราะห์สำหรับการวิจัยทางการประมง. ฝ่ายวิจัยสิ่งแวดล้อมสัตว์น้ำ สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ กรมประมง.

วีระพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย. (2536). การเพาะพันธุ์ปลา. สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.

สุชาติ ไกรสุรสีห์ และอำไพพรรณ ไกรสุรสีห์. (2551). การเพาะพันธุ์ปลาซิวข้างขวานเล็กโดยใช้วัสดุที่วางไข่ต่างกัน. เอกสารวิชาการฉบับที่ 35/2551 สำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

อภิชาติ เติมวิชชากร. (2546). ลูกปลาวัยอ่อน. สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรประมงน้ำจืด สำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.

อำไพพรรณ ไกรสุรสีห์, ณัฐพงศ์ เพชรฤทธิ์, ชไมพร แก้วสีทอง และสุชาติ ไกรสุรสีห์. (2559). การเพาะและอนุบาลปลาซิวหางดอก. วารสารการประมง 69(5), 450-466.

อุทัยรัตน์ ณ นคร. (2538). การเพาะขยายพันธุ์ปลา. ภาควิชาเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะประมง มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.

Lagler, K. F. (1975). Freshwater fishery biology (2nd ed.). Brown.

Retnoaji, B., Nurhidayat, L., Pratama, S. F., Anshori, K., Hananya, A., Sofyantoro, F., & Bessho, Y. (2023). Embryonic development of Indonesian native fish yellow rasbora (Rasbora lateristriata). Journal of King Saud University-Science, 35(7), 102810. https://doi.org/10.1016/j.jksus.2023.102810