การเข้าถึงสิทธิแรงงานและการคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชนของแรงงาน กรณีศึกษาในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์การเข้าถึงสิทธิแรงงานและสิทธิมนุษยชนรวมไปถึงการคุ้มครองแรงงานนอกระบบในจังหวัดขอนแก่น 2) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคที่แรงงานนอกระบบเผชิญในการเข้าถึงข้อมูลและการคุ้มครองสิทธิแรงงานตามกฎหมายและมาตรฐานสากล 3) เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิแรงงานและการคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชนที่เหมาะสมกับบริบทของแรงงานนอกระบบในจังหวัดขอนแก่นเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลจำนวน 7 คน โดยมีการคัดเลือกแบบเจาะจง ด้วยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างและทำการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) ผู้ให้ข้อมูลมีความเข้าใจและรับรู้สิทธิแรงงานในระดับพื้นฐาน 2) ปัญหาและอุปสรรคในการเข้าถึงข้อมูลและการคุ้มครองสิทธิแรงงานตามกฎหมาย คือ 2.1) ขาดความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับสิทธิแรงงานตามกฎหมาย 2.2) แรงงานนอกระบบส่วนใหญ่ยังไม่เคยขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐหรือองค์กรใด ๆ โดยอาศัยการหาข้อมูลเองจากสื่อสังคมออนไลน์ 2.3) การเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน และ 2.4) ปัญหาการเข้าถึงข้อมูลและการคุ้มครองแรงงานยังมีไม่เพียงพอ 3) แนวทางการส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิแรงงานนอกระบบและการคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชน คือ 3.1) รัฐควรมีมาตรการประชาสัมพันธ์ที่ชัดเจนและเข้าถึงง่าย 3.2) ควรกำหนดมาตรฐานค่าแรงที่เหมาะสมและ เป็นธรรม มีสัญญาจ้างงานเป็นลายลักษณ์อักษร และ 3.3) ลดขั้นตอนการร้องเรียน และมีมาตรการเข้มงวดในการเอาผิดกับนายจ้างหรือเจ้าของกิจการที่เอาเปรียบแรงงาน