การเปรียบเทียบองค์ประกอบและคุณค่าทางโภชนาการของแหนแดง (Azolla pinnata) ในช่วงอายุการเก็บเกี่ยวต่างกัน เพื่อประเมินศักยภาพ ในการใช้เป็นอาหารสัตว์ต้นทุนต่ำ
คำสำคัญ:
Azolla pinnata, อายุเก็บเกี่ยว, องค์ประกอบทางโภชนาการ, โปรตีนหยาบ, อาหารสัตว์ยั่งยืนบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลผลิตและคุณค่าทางโภชนาการของแหนแดง (Azolla pinnata) ที่เก็บเกี่ยวในช่วงอายุต่างกัน (7, 14 และ 21 วัน) เพื่อหาช่วงอายุที่เหมาะสมสำหรับใช้เป็นอาหารสัตว์ต้นทุนต่ำ การทดลองใช้การออกแบบแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design: CRD) ประกอบด้วย 3 ทรีทเมนต์ ทรีทเมนต์ละ 3 ซ้ำ โดยเก็บข้อมูลผลผลิต ได้แก่ น้ำหนักสด น้ำหนักแห้ง และวัตถุแห้ง พร้อมวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี ได้แก่ โปรตีนหยาบ ไขมัน (Ether extract) เถ้า วัตถุอินทรีย์ เยื่อใย NDF และ ADF ตามวิธี AOAC International (2016); Van Soest et al. (1991) ผลการศึกษาพบว่า ปริมาณผลผลิตสดของแหนแดงที่เก็บเกี่ยวในอายุต่างกันไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) แต่คุณค่าทางอาหารแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยปริมาณโปรตีนรวมลดลงเมื่ออายุเก็บเกี่ยวเพิ่มขึ้น (จาก 19.78 % ที่ 7 วัน เหลือ 14.90 % ที่ 21 วัน) ขณะที่ค่า ADF เพิ่มขึ้นจาก 10.93 % เป็น 54.85 % ปริมาณเถ้าลดลง ส่วนวัตถุอินทรีย์เพิ่มขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น และพบปริมาณไขมันสูงสุดที่อายุ 14 วัน (1.66 %) สรุปได้ว่า แหนแดงที่เก็บเกี่ยวในช่วงอายุ 7 – 14 วัน มีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่า เนื่องจากมีโปรตีนมากและเยื่อใยน้อยกว่าการเก็บเกี่ยวที่อายุ 21 วัน โดยไม่กระทบต่อผลผลิตสด ดังนั้น ช่วงอายุ 7 – 14 วันจึงเป็นช่วงที่เหมาะสมที่สุดในการเก็บเกี่ยวแหนแดง เพื่อใช้เป็นแหล่งอาหารโปรตีนราคาถูกสำหรับปศุสัตว์ โดยเฉพาะในระบบการผลิตแบบเกษตรกรรายย่อยที่มุ่งสู่ความยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Alalade, O.A., & Iyayi, E.A. (2006). Chemical composition of azolla (Azolla pinnata) Meal for Egg-Type Chicks. International Journal of Poultry Science, 5(2), 137 - 141. https://doi.org/10.3923/ijps.2006.137.141
Anitha, K.C., Rajeshwari, Y.B., Prasanna Somerahally Basavaraju & Shilpashree, J. (2016). Nutritional evaluation of azolla as livestock feed. Journal of Experimental Biology and Agricultural Sciences, 4(6), 670 - 674. https://doi.org/10.18006/2016.4(Issue6). 670.674
AOAC International (2016). Official Methods of Analysis of AOAC INTERNATIONAL, (20th Ed.). Author.
Basak, B., Roy, B., & Sarker, S. (2022). Proximate composition of Azolla pinnata at different growth stages. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 35(7), 1032 – 1040. https://doi.org/10.5713/ajas.21.0815
Fayed, R.H., Salem, H.M., El-Nomeary, Y.A., El-Tarabany, A.A., El-Shennawy, M., & Abo El-Maaty, H.M. (2023). Effect of dietary inclusion of azolla meal on milk yield and blood metabolites in Zaraibi goats. Frontiers in Veterinary Science, 10, 1101424. https://doi.org/10.3389/fvets.2023.1101424
Fiogbé, E. D., Micha, J. C., & Kestemont, P. (2004). Use of azolla as partial protein source in tilapia diets. Aquaculture Research, 35(1), 56 – 61. https://doi.org/10.1111/j.1365-2109. 2004.00984.x
Haryani, H., Norlindawati, A. P., Sharil Azwan, M. Z. & Mohamad Indrashahrin, B. (2022). The Effect of different harvesting days on yield and nutritive value of azolla (Azolla microphylla). Malaysian Journal of Veterinary Research, 13(2), 17 – 24. https://www.cabidigitallibrary.org/ doi/abs/10.5555/20230329651
Khan, A., Ahmad, N., Rehman, Z., Ullah, M., Shah, A. A., & Khan, M. A. (2023). Effects of feeding Azolla pinnata on growth performance and nutrient utilization in Sahiwal calves. Pakistan Journal of Zoology, 55(1), 101–107. https://doi.org/10.17582/journal. pjz/20220516160542
SAS Institute Inc. (1996). SAS/STAT® user’s guide: Version 6 (4th ed.). Author.
Sirilak, S., & Prapai, W. (2014). Study on nutrient content of Azolla microphylla at different growth stages [Master’s thesis]. Thammasat University.
Tadavi, F.R., Patil, K.B., & Kadam, R.L. (2023). Azolla: Nutritional importance in animal feed and it’s composition. The Pharma Innovation Journal, 12(6S), 115 – 116. www.thepharma journal.com
Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991) Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition." Journal of Dairy Science, 74(10), 3583 – 3597. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(91)78551-2
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิทยาศาสตร์ชีวภาพการเกษตร และเทคโนโลยี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความลิขสิทธิ์ เติมด้วยค่ะ
