การเปรียบเทียบปริมาณสารสำคัญและฤทธิ์ต้านออกซิเดชันในผลส้มแขกสดอบแห้ง และผลส้มแขกแห้งที่จำหน่ายในท้องตลาด
คำสำคัญ:
ผลส้มแขก, สารสำคัญ, ฤทธิ์ต้านออกซิเดชัน, ผลส้มแขกสดอบแห้งและผลส้มแขกแห้งที่จำหน่ายในท้องตลาดบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบปริมาณสารสำคัญ ได้แก่ สารฟีนอลิกรวม ฟลาโวนอยด์แทนนิน ตลอดจนเพื่อศึกษาฤทธิ์ต้านออกซิเดชันในผลส้มแขกสดอบแห้งและผลส้มแขกแห้งที่จำหน่ายในท้องตลาด ซึ่งเตรียมสารสกัดด้วยวิธีการแช่ชิ้นส้มแขกทั้งสองแบบในเอทานอลความเข้มข้น 95% โดยปริมาตร ในอัตราส่วน ส้มแขกกับตัวทำละลาย 1:4 เป็นเวลา 7 วัน ที่อุณหภูมิห้อง นำสารสกัดที่ได้มากรองและทำให้เข้มข้นโดยการระเหยตัวทำละลายออกด้วยเครื่องกลั่นระเหยแบบหมุนภายใต้สุญญากาศ แล้วนำมาวิเคราะห์ปริมาณสารฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ และแทนนิน โดยวัดค่าการดูดกลืนแสงด้วยเครื่องยูวีวิสิเบิลสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ ส่วนการทดสอบฤทธิ์ต้านออกซิเดชันใช้วิธี 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging activity ซึ่งแสดงผลในรูปของค่าร้อยละความสามารถในการยับยั้งอนุมูลอิสระของ DPPH (%Scavenging activity; %SA) และค่าความเข้มข้นของสารตัวอย่างที่ใช้ในการกำจัดอนุมูลอิสระของ DPPH ลดลงร้อยละ 50 (IC50) ผลการศึกษาพบว่าสารสกัดผลส้มแขกสดอบแห้งมีปริมาณสารสำคัญทั้ง 3 ชนิด และค่า %SA สูงกว่าสารสกัดผลส้มแขกแห้งที่จำหน่ายในท้องตลาดอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) อย่างไรก็ตามพบว่า ค่า IC50 ของสารสกัดจากส้มแขกทั้งสองแบบมีค่าใกล้เคียงกัน เท่ากับ 1.30 และ 1.23 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ จากผลการวิจัยเหล่านี้แสดงให้เห็นว่ากระบวนการผลิตชิ้นส้มแขกแห้งที่เหมาะสมมีผลต่อปริมาณสารสำคัญและสมบัติการต้านออกซิเดชันเพื่อกำจัดอนุมูลอิสระ
เอกสารอ้างอิง
ไพโรจน์ ผลประสิทธิ์. (2541). ภาระติดพันที่มีต่อ “ส้มแขกและสะละ”. วารสารเคหะการเกษตร, 22, 63.
สมพร จันทรเดช. (2538). ส้มแขก. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
Abdullah, A.R., Bakhari, N.A., & Osman, H. (2013). Study on the relationship of the phenolic, flavonoid and tannin content to the antioxidant activity of Garcinia atroviridis. Universal Journal of Applied Science, 1(3), 95-100. http://doi.org/ 10.13189/ujas.2013.010304
Abdul Razak, N.Q., Gan, C-Y., & Shafie, M.H. (2024). Unlocking the potential of Garcinia atroviridis fruit polysaccharides: A synergistic approach for obesity and hypertension management. Food Bioscience, 57, 103553. https://doi.org/10.1016/j.fbio.2023.103553
Babaei Rad, S., Mumivand, H., Mollaei, S., & Khadivi, A. (2025). Effect of drying methods on phenolic compounds and antioxidant activity of Capparis spinosa L. fruits. BioMed Central Plant Biology, 25, 133. https://doi.org/10.1186/s12870-025-06110-y
Chatatikun, M., Supjaroen, P., Promlat, P., Chantarangkul, C., Waranuntakul, S., Nawarat, J., Tangpong, J., & Chiabchalard, A. (2020). Antioxidant and tyrosinase inhibitory properties of an aqueous extract of Garcinia atroviridis Griff. ex. T. Anderson fruit pericarps. Pharmacognosy Journal, 12(1), 71-78. https://doi.org/10.5530/pj.2020.12.12
Chuaijit, S., Punsawad, C., Winoto, V., Plaingam, W., Kongkaew, I., Phetcharat, A., Ichikawa, T., Kubo, M., Kawakami, F., Tedasen, A., & Chatatikun, M. (2024), Leaf extract of Garcinia atroviridis promotes anti-heat stress and antioxidant effects in Caenorhabditis elegans. Frontiers in Pharmacology, 15, 1331627. https://doi.org/10.3389/fphar.2024. 1331627
Deenamo, N., Binhayeeding, N., Yusoh, R., Pi, N., Tohnabo, S., & Maleekan, A. (2022). The effect of herbal tea infusion time on active constituents contents in three herbal plant. Pridiyathorn Science Journal, 1(2), 70 - 85. https://li04.tci-thaijo.org/index. php/psj/article/view/1149
Deenamo, N., Taleh, S., Auma, K., Awae, N., Maleekan, A., & Sirisom, T. (2024). Effect of harvesting times of the HomKradung-Nga cultivar rice seedlings on active substance contents and antioxidant activity to be used for processing into tea products. Journal of Advanced Development in Engineering and Science, 14(41), 103 - 118. https://ph03.tci-thaijo.org/index.php/pitjournal/article/view/1996
Fu, W.C., Li, H.Y., Li, T.T., Yang, K., Chen, J.X., Wang, S.J., Liu, C.H., & Zhang, W. (2021). Pentadecanoic acid promotes basal and insulin-stimulated glucose uptake in C2C12 myotubes. Food & Nutrition Research, 65, 4527. https://doi.org/10.29219/fnr.v65.4527
Hamidon, H., Susanti, D., Taher, M., & Zakaria, Z.A. (2017). Garcinia atroviridis-A review on phytochemicals and pharmacological properties. Marmara Pharmaceutical Journal, 21, 38 - 47. https://doi.org/10.12991/marupj.259879
Khawniam, T., & Te-chato, S. (2014). Effect of shoot size and period of culture in liquid medium on direct shoot organogenesis from leaf of somkhag. Khon Kaen Agriculture Journal, 42(3), 341 - 346. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/wichcha/article/view/259361
Karo-Karo, T., Julianti, E., & Nurminah, M. (2019). Physicochemical properties of Gelugur powder (Garcinia atrovidis). The 4th International Conference on Biological Sciences and Biotechnology. IOP Conf. Series: Earth and Environmental Science, 305, 012033. https://doi.org/10.1088/1755-1315/305/1/012033
Kongchaian, A., Keawboonlert, N., Boonrak, T., Lookyee, S., Buasri, K., Surongkul, N., & Tangpong, J. (2020). Anti-hyperlipidemia and anti-obesity properties of Garcinia atroviridis and Camellia sinensis extracts in high-fat diet mice. Walailak Journal of Science and Technology (WJST), 17(10), 1126 – 1138. https://doi.org/10.48048/wjst. 2020.10717
Kovilein, A., Kubisch, C., Cai, L., & Ochsenreither, K. (2020). Malic acid production from renewables: A review. Journal of Chemical Technology & Biotechnology, 95, 513 - 526. https://doi.org/10.1002/jctb.6269
Lim, W.F., Nasir, S.M., Teh, L.K., James, R.J., Izhar, M.H., & Salleh, M. Z. (2020). The methanolic extract of Garcinia atroviridis (MeGa) reduces body weight and food intake, and improves lipid profiles by altering the lipid metabolism: a rat model. Turkish journal of biology = Turk biyoloji dergisi, 44(6), 437 – 448. https://doi.org/10.3906/biy-2005-2
Mackeen, M.M., Mooi, L.Y., Amran, M., Mat, N., Lajis, N.H., & Ali, A.M. (2012). Noncytotoxic and antitumor-promoting activities of garcinia acid esters from Garcinia atroviridis griff. ex T. anders, (Guttiferae). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 28, 5 pages. https://doi.org/10.1155/2012/829814
Perez, M.B., Calderon, N.L., & Croci, C.A. (2007). Radiation-induced enhancement of antioxidant activity in extracts of rosemary (Rosmarinus officinalis L.). Food Chemistry, 104, 585 - 542. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2006.12.009
Salim, S.M. (2023). Antioxidant activity of Garcinia atroviridis Griff. ex T. Anderson. Caspian Journal of Environmental Sciences, 21(2), 325-331. https://doi.org/10.22124/CJES.2023.6498
Shahid, M., Law, D., Azfaralariff, A., Mackeen, M.M., Chong, T.F., & Fazry, S. (2022). Phytochemicals and biological activities of Garcinia atroviridis: a critical review. Toxics, 10, 656. https://doi.org/10.3390/toxics10110656
Srisuk, S., & Soontornnon, P. (2018). Production development of garcinia tea. (Research report on the project of developing Garcinia products to increase income for the Tasap village housewives' agricultural group), Yala Rajabhat University.
Suteebut, N., Jitsai, K., Jiratassanapat, L., U-chupaj,. J., Chayaprasert, W., & Saetang, D. (2024). Gummy jelly product from water extract of Garcinia mixed with Indian gooseberry and fingerroot. Science and technology Nakhon Sawan Rajabhat University Journal, 16(24), 112 - 126. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/JSTNSRU/article/view/253095
Sze-Tao, K.W., Schrimpf, J.E., Teuber, S.S., Kenneth, H.R., & Shridhar, K.S. (2001). Effects of processing and storage on walnut (Juglans regia L) tannins. Journal of the Science of Food and Agriculture, 81(13), 1215 - 1222. https://doi.org/10.1002/jsfa.932
Tayeh, N., Tuankaji, T., & Alee, H. (2019). Development of local halal food product: low calorie garcinia cambogia jam. Journal of Science and Technology, 4(2), 54 - 65. https://doi.org/10.55003/kmaj.2025.05.28.009
Tomar, M., Rao, R.P., Dorairaj, P., Koshta, A., Suresh, S., Rafiq, M., Kumawat, R., Paramesh, R., Babu, U.V., & Venkatesh, K.V. (2019). A clinical and computational study on anti-obesity effects of hydroxycitric acid. Royal Society of Chemistry Advances, 9, 18578-18588. https://doi.org/10.1039/c9ra01345h
Torres, A.M., Mau-Lastovicka, T., & Rezaaiyan, R. (1987). Total phenolics and high performance liquid chromatography of phenolic acids of avocado. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 35, 921 - 925. https://doi.org/10.1021/jf00078a018
Tun Norbrillinda, M., Norra, I., & Helmi, M.M. (2025). The effect of adding Garcinia atroviridis on pH, color and antioxidant properties of roselle tisane. Food Research, 9(Suppl. 1), 76-86. https://doi.org/10.26656/fr.2017.9(S1).079
Venn-Watson, S., Lumpkin, R., & Dennis, E.A. (2020). Efficacy of dietary odd-chain saturated fatty acid pentadecanoic acid parallels broad associated health benefits in humans: Could it be essential? Scientific Reports, 10, 8161. https://doi.org/10.1038/s41598-020-64960-y
Zhishen, J., Mengcheng, T., & Jianming, W. (1999). Determination of flavonoid contents in mulberry and their scavenging effects on superoxide radicals. Food Chemistry, 6, 555- 559. https://doi.org/10.1016/S0308-8146(98)00102-2
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิทยาศาสตร์ชีวภาพการเกษตร และเทคโนโลยี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความลิขสิทธิ์ เติมด้วยค่ะ
