การศึกษาวิธีการและสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดน้ำมันหอมระเหยของใบหมีเหม็น(Litsea glutinosa) จากตำบลโคกเคียน อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส
คำสำคัญ:
หมีเหม็น (Litsea glutinosa) , น้ำมันหอมระเหย , สภาวะที่เหมาะสมในการสกัดบทคัดย่อ
ต้นหมีเหม็นเป็นพืชในท้องถิ่นที่พบในภาคใต้ตอนล่างของประเทศไทย น้ำมันหอมระเหยจากเสม็ดมีสรรพคุณทางยาแต่มีราคาค่อนข้างสูง เพื่อเป็นการลดต้นทุนในการนำเข้าน้ำมันหอมระเหยและเป็นการลดต้นทุนในการผลิตผลิตภัณฑ์ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีที่เหมาะสมในการสกัดน้ำมันหอมระเหยของใบหมีเหม็นที่ให้ประสิทธิภาพสูงที่สุด โดยวิธีการที่แตกต่างกันประกอบด้วย วิธีการแช่ในเอทานอล 95% (Ethanol Extraction) วิธีการใช้เครื่องสกัดแบบใช้ตัวเร่ง (Accelerated Solvent Extraction) วิธีการกลั่นด้วยไอน้ำ (Steam Distillation) และวิธีการต้มกลั่นแบบใช้น้ำ (Hydro Distillation) พบว่าสภาวะที่เหมาะสมที่สุด คือวิธีการสกัดน้ำมันหอมระเหยของใบหมีเหม็นโดยวิธี Hydro Distillation ในอัตราส่วนของใบหมีเหม็นแบบแห้งที่ปริมาณ 500 กรัม ต่อน้ำกลั่นปริมาตร 3,500 มิลลิลิตร เป็นเวลา 3 ชั่วโมง ได้ปริมาณของน้ำมันหอมระเหยที่ 1 มิลลิลิตร คิดเป็นผลผลิตของน้ำมันหอมระเหย 0.2 เปอร์เซ็นต์ วิธีนี้เป็นวิธีที่ใช้ต้นทุนต่ำ เหมาะกับการนำไปใช้ประโยชน์ในทางด้านอุตสาหกรรมเพื่อสุขภาพและผิวกายต่อไป
เอกสารอ้างอิง
จงกลนี จงอร่ามเรือง และวาทินี เสล่ราษฎร์ (2559). การสกัดการตรวจสอบสารพฤกษเคมี ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และต้านเชื้อแบคทีเรียของทุเรียนเทศ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา. https://buuir.buu.ac.th/handle/1234567890/11447
ปิลันธนา เลิศสถิตธนกร, กรองกาญน์ มนตรี, จารุวรรณ บรรจง, เบญจวรรณ สำรวล และศิรินภา โคตรจันทร์(2555). ฤทธิ์ต้านจุลชีพของนํ้ามันจากเปลือกอบเชยเทศ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2555.
พงศ์ปณต ร่วมแก้ว, นาฏศจี นวลแก้ว และปราโมทย์ มหคุณากร (2559). การศึกษาฤทธิ์ต้านอักเสบและสมานแผลของสารสกัดใบหมีเหม็น. The national and international graduate research conference 2016. Graduate School Khon Kaen University, Thailand and Universitas Muhammadiyah Yogyakarta, Indonesia. 751 - 761. https://gsbooks.gs.kku.ac.th/59/ingrc2016/pdf/MMP4.pdf
พรรณี เด่นรุ่งเรือง (2550). ฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระของเปลือกต้นวงศ์อบเชย (Lauraceae). รายงานผลงานวิจัยประจำปี พ.ศ. 2550, สำนักวิจัยการจัดการป่าไม้และผลิตผลป่าไม้, กรมป่าไม้. 19-26
พิชญดา ฉายแสง (2552). การผลิตและการเสริมสร้างมูลค่าของน้ำมันหอมระเหยจากเศษเหลือไม้เทพทาโร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ภัสจนันท์ หิรัญ, อรพิน เกิดชูชื่น และณัฎฐา เลาหกุลจิตต์ (2553). การยับยั้งเชื้อรา Aspergillus spp. โดยน้ำมันหอมระเหยกานพลูและอบเชย. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 4(3/1), 21-24. https://www.phtnet.org/research/view-abstract.asp?research_id=mf809.
วทันยา ลิมปพยอม, ณัฏฐา เลาหกุลจิตต์, ภรณ์ทิพย์ ดุษฎีลาวัณย์ และเกษรา วามะศิริ (2557). องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระของน้ำมันหอมระเหยขิง. วารสารวิจัยและพัฒนา, 37(3), 297 – 312. https://www.scribd.com/document/521780044/kmuttv37n3-1
สุภาพร พงษ์มณี และกัญณาญาภัค สนามพล (2550). การสกัดสารจากพืชสมุนไพรเพื่อยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคในอาหาร. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 38(6), 54-57.https://www.researchgate.net/publication/327688970_karskadsarcakphuchsmunphirpheuxyabyangbaekhthireiykxrokhnixahar_The_Extraction_of_Medicinal_Herbs_for_Inhibit_Food_Pathogen
Ashafa, A. O. T., Grierson, D. S., & Afolayan, A. J. (2008). Effects of Drying Methods on the Chemical Composition of Essential Oil from Felicia muricata Leaves. Asian Journal of Plant Sciences, 7(6), 603-606. DOI: 10.3923/ajps.2008.603.606
Chowdhury, J.U., & Bhuiyan, N.I. (2008). Aromatic plants of Bangladesh: Essential oils of leaves and fruits of Litsea glutinosa (Lour) CB. Robinson, 37(1), 81 - 83. http://doi.org/10.3329/bjb.v37i1.1568
De Sousa, D.P., Damasceno, R.O.S., Amorati, R., Elshabrawy, H.A., De Castro, R.D., BeZerra, D.P., Nunes, V.R.V., Gomes, R.C., & Lima, T.C. (2023). Essential Oils: Chemistry and Pharmacological Activities. Biomolecules, 13(7), 1144. http://doi.org/10.3390/biom13071144
Devib P and Meeraa R. (2010). Study of antioxdant, antiinflammatory and woundhealing activity
of extracts of Litsea glutinosa. Haque Tahmina, Uddini Mohammad Zashim, Saha Mihir Lal, Mazid MD. Abdul and Hassan MD. Abdul. Propagation, Antibacterial activity and phytochemical profiles of Litsea glutinosa (Lour.) C.B. Robinson, 23(2), 167 - 171. https://www.proquest.com/openview/12bf6e9bf060d7e05d127232950bf94d/1?pq-origsite=gscholar&cbl=54977
Haque, T., Uddini, M.Z., Saha, M.L., Mazid, A., & Hassan, A. (2014). Propagation, Antibacterial activity and phytochemical profiles of Litsea glutinosa (Lour.) C.B. Robinson, 23(2), 167-171. http://doi.org/10.3329/dujbs.v23i2.20096
Hien, N.T., Thang, T.D., Dai, D.N., & Thai, T.H. (2010). Chemical composition of the leaf oil of Litsea glutinosa (Lour.) C.B. Rob. from Ha Tinh province. VNU Joumal of Science, Natural Sciences and Technology, 26, 161-164. https://js.vnu.edu.vn/NST/article/download/1972/1876
Khatun, A., Rahman, M., Haque, T., Rahman, M., Akter, M., Akter, S., & Jhumur, A. (2014). Cytotoxicity Potentials of Eleven Bangladeshi Medicinal Plants. Scientific World Journal. 913127, http://doi.org/10.1155/2014/913127
Natcha, C., Henrik, B., Ratchuporn, S., Prateep, P., Chunlin, L., Chatchai, N.T., & Angkhana, I. (2025). Essential Oil and Phylogenetic Position of Five Medicinal Litsea Species (Lauraceae). Diversity, 17, 168. https://doi.org/10.3390/d17030168
Nouran, M. F., Shaimaa, F., Abdullahi, I. U., Mohammad, A. S., Abdullah, S. M. A., Ibrahim, M. E., Gaber, E. B., Omayma, A. E., Abdel. N. S., & Gokhan, Z. (2023). Comparative GC-MS Analysis of Fresh and Dried Curcuma Essential Oils with Insights into Their Antioxidant and Enzyme Inhibitory Activities. Plants, 12(9), 1785 https://doi.org/10.3390/plants12091785
Lucia, C., Giuseppe, A., Pietro, D. B., Laura, D. M., Francesco, M., Filomena, N., Vincenzo, D. F., & Anna, A. B. (2022). Impact of Drying Methods on the Yield and Chemistry of Origanum vulgare L. Essential Oil. Scientific Reports, 12, 3845. https://doi.org/10.1038/s41598-022-07841-w
Ofitlhile and Makhzoum. (2024). Impact of Hydrodistillation and steam Distillation on the Yield and Chemical Composition of Essential Oils and Their Comparison with Modern Isolation Techniques. Journal of Essential Oil Research, 36(2). https://doi.org/10.1080/10412905.2024.2320350
Pradeepa, K., Krishna, V., Venkatesh, S.K., & Girish, K.K. (2013). Antinociceptive property of leaves
extreact of Litsea glutinosa. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research, 6,
– 184.
https://www.researchgate.net/publication/282766802_Antinociceptive_property_o f_ leaves_extract_of_Litsea_glutinosa
Saeid, H., Kazem, L., Mostafa, G., & Mohammad T. E. (2021). A Comparative Study: Influence of
Various Drying Methods on Essential Oil Components and Biological Properties of Stachys lavandulifolia. Food Science & Nutrition, https://doi.org/10.1002/fsn3.2218Digital Object Identifier (DOI)
S,S., Sah, H., & Joshi, P. (2025). Conventional Techniques for Extracting Essential Oil: Steam
Distillation and Hydrodistillation. Springer Nature, 21-41. https://doi.org/10.1007/978-1-0716-4634-2_2.
Si Linlin, Chen Yicun, Han Xiaojiao, Zhan Zhiyong, Tain Shengping, Cui Qinqin and Wang
Yangdong. (2012). Chemical Compositionof Essential Oils of Litsea cubeba Harvested from Its Distribution Areas in China. Molecules.17(6), 7057-7066.
Tian, M., Wu, X., Hong, Y., Wang, H., Deng, G., & Zhou, Y. (2020). Comparison of Chemical
Composition and Bioactivities of Essential Oils from Fresh and Dry Rhizome of Zingiber zerumbet (L.) Smith. BioMed Research International. https://doi.org/10.1155/2020/9641284
Tiep, N.K., Linh, T.T., Nguyen, T.H., & Phung, T.H. (2025). Acetylcholinesterase and α-glucosidase
inhibitory activity of essential oils from Litsea cubeba and Litsea glutinosa in Vietnam. Journal of Pharmaceutical Research Drug Information, 22. https://doi.org/10.59882/1859-364X/292.
Vanja, T., Mijat B., Filippo, S., Roberta, A., Milan, M., Maria, C. Z., Fabiana, D. B., Francesca, B.,
Caterina, F., Silvia, V., Anna, B., Stefano, M. & Rino, R. (2023). Chemical Composition and Anti-Candida Activity of Mentha suaveolens Ehrh. Essential Oils Obtained by Different Distillation Processes. Molecules, 28(19), 6934. doi: 10.3390/molecules28196934
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาศาสตร์ชีวภาพ การเกษตร และเทคโนโลยี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความลิขสิทธิ์ เติมด้วยค่ะ
